UTANMAYA GÜVENMEK

-Ne oldu akşam? Nuh'a ne oldu? niye öldürüldü Nuh?
-Kartopu oynuyorduk
-eeeee?
-Kartopu oynuyorduk biz
-Sonra?
-Kartopu işte...
-Onu anladım. Onu sormuyorum. Nuh'u niye öldürdü o adam?
-Kartopu oynuyorduk biz.
-ne?
-Kartopu abi! Kartopu!
Sen uyma kimseye! Kartopu oynama sakın kimseyle! Ölürsün!
"Türkiye nasıl bir ülke? Ne ülkesiyiz biz?"
Ben cevap bulamıyorum bu sorulara. Ülkemi sınıflandıramıyorum. Zaten bir sınıfı yok artık Türkiye'nin. Kendi sınıfını yarattı çoktan. Başka hiçbir ülkeye benzemiyor. Başka hiçbir ülke benzesin de istemem benim ülkeme.
Benim ülkem mi peki bu, artık emin bile değilim. Kartpostallardaki ülke bu mu!
Sınıfında tek! Hem birinci, hem sonuncu. Hem her şeyi var, hem hiçbir şeyi yok.
Ne ülkesiyiz biz?
Turizm ülkesi mi? Spor? Sanayi? Sanat ülkesi miyiz yoksa? Tarım ülkesi?
Sanmam.
Türkiye bir İSLAM ÜLKESİ galiba. Sadece bir İSLAM ÜLKESİ. Başka referansımız kalmamak üzere. Tek marifetimiz bu olmak üzere.
MÜSLÜMAN BİR SANAYİ ÜLKESİ değil mesela.
"Müslüman bir turizm ülkesi olmak" ile sadece bir "İslam ülkesi olmak" arasında o kadar çok yıl, şey var ki! Ton farkı var. Niyet farkı, vizyon, yön farkı var. Bizim yönümüz ne? Nereye biz?
Tercih yapmak zorunda değiliz ki! Hepsi olur bir arada! Bal olur öylesi. Var örnekleri. Çalışır yani bu tasarım. İşler. Tıkır tıkır işler.
Biz "Allahsız" mıydık 10 sene önce? Çocuklarımız ateist mi büyüyordu? Anneannelerimiz, dedelerimiz insan mı kurban ediyordu önceleri? Bayramlarda el öpmedik mi biz?
Oruç tutanları astık mı? Oruç tutanları işaretledik mi? Fişlendi mi onlar?
Hiçbir zaman Belçika olmadık, evet. Lüksemburg olmamız mümkün değil.
Genetik izin vermez.
Olmasak da olur. Başka ülkeye, başka geleneğe öykünmesek olur. Endonezya da olmayalım ama. İran'a özenmeyelim.
"Biz" iyiydik. Defolarımız vardı. Hep vardı. Hep olacak. Ama çözerdik bunları. Arayı yapardık. Orta yolu bulurduk. "Beraber" yaşardık. Yaşamadık mı?
İnce buz üzerinde yürüyoruz şimdi. İnsan yutan kumlardayız sanki. Hep parmak uçlarımızdayız, hep tedirgin.
Kartopu oynarken ölmek istemiyoruz ulan işte! Çok şey mi bunu istemek? Doyumsuz muyuz?
20 yaşında bir çocuk, bir insan, bir kadın defalarca öldürülmesin, tecavüz edilmesin demek "Allahsızlık" mı? Biz "kötü feministler" miyiz?
Hem duamızı okuyup, hem isyan edemez miyiz?
Berkin'i milyonlara yuhalatan, Özgecan'a fatiha istiyor protestodan önce.
Tehlikeli bir pişkinlik.
Korkunç bir cürret. İntikamcı bir kibir. Akıl durduran bir unutkanlık.
Biz hepsini, aynı anda yapıyoruz. Yapabiliyoruz çünkü. Siz yormayın o güzel kafanızı.
Baba-oğul-oğulun "kankası" kaç kere öldürmüş Özgecan'ı!
Doyamamışlar öldürmeye.
Önce ruhunu öldürmüşler. Kolay olmamış ama. Savaşmış Özgecan. Tırnaklarıyla direnmiş.
Sonra bıçaklamışlar. Sonra kafasına levyeyle vurmuş delikanlılar(!). Sonra yakmışlar, ellerini kesmişler.
Kartopu camına gelmiş dükkanın. Dükkan sahibi delirmiş. Zaten deliymiş. Ona güveniyormuş. "Bana bir şey olmaz. Dakkada çıkarım" demiş.
Deli ya! Deli güveni varmış adamda.
Bir deli, bir delilik halinde, deli deli "kıydı" pek aklı başında birine.
Nuh'un göğsüne ekmek bıçağını saplamış. Nuh, onun ekmeği için AVM'ye karşı direnmişken,direniyorken,direnecekken. Direnen insanların huyudur bu. "Başkaları" için de direnirler. Zaten "Başkası" diye bir şey yoktur direnen insan için.
Arkadaşları donuktu. Katatonikti hepsi. Şaşkınlardı. Uzun sürer bu halleri.
Travma bunlar. Yerleşir bunlar. Kolay kolay atılmaz sistemden. Adı üstünde; TRAVMA!
Ne oldu bu millete? derken biz, milletin vekilleri çekiçle "girdi" birbirine "İÇ GÜVENLİK(!) YASASINI" tartışırken(!).
Paradoks bu değilse, nedir paradoks.
Asıllar sarsılmış! Asıllar utanıyor! Kimin adına , daha ne kadar utanabiliriz biz?
Çocuklara utanabilmeyi öğretmemiz lazım. Utanmayı da boşlarsak...
Bu utanabilme hali bana hala umut veren. Bu "utanca" güveniyorum. Bu "utancı" tutalım, bırakmayalım bunu. Kodlayalım utancımızı.
Faydalı bir utanma bu. Boşvermişliğin panzehiridir faydalı utanmalar.
Anladım. Anladık. Delirelim isteniyor. Yine o tanıdık, o korkunç soru:
Ne ülkesiyiz biz? "Deliler Ülkesi" mi?
Peki.
Oluyor istenen. Az kaldı.
Diyelim ki; hepimiz delirdik.
Sonra?
Sonra ne olacak?

ÖRTEN

"Örten" oluşunu seviyoruz galiba. "Kapatıcı" oluşunu.Bir şeylerin üstünü örtüşünü seviyoruz.

Doğru makyajı sevmekle aynı seviyoruz.Karı seviyoruz biz. O da bizi seviyor sanıyoruz. Bize yağıyor sanıyoruz.

Rengi de güzel.Malzemeyi seviyoruz.

Hala pembesini beklesek de, rengini seviyoruz. 

Makina düzeninde yaşarken, getirdiği romantizmi seviyoruz galiba yalan da olsa.
Robot değilmişiz gibi...
Duygusunu seviyoruz. Kendimizi özel sanıyoruz.
Masummuşuz gibi...

Fotoğrafını çekmeyi seviyoruz. Karlı her şeyin fotoğrafını çekmeyi seviyoruz.

Duvarın, çocukların, suyun...

En çok da ağaçların.

Fotoğrafçıymışız gibi... 

Bir şeylerin üstünü ötmesini seviyoruz. Görmek istemediğimiz ne çok şey var.Çoğu zaman seçemiyoruz gördüklerimizi. Gördüklerimizi biz seçmemiş oluyoruz çoğu zaman.

Gaddarca buluyorum bunu. Az itiraz ediyoruz. Bunu da aptalca buluyorum mesela.Bozulmamışını seviyoruz en çok karın. Kıyamıyoruz bazen, bozmuyoruz. Bozulmamış şeyleri özlüyoruz galiba. Sanki hiç biz bozmuyoruz!  Bozmak hiç bitmez bizde.

Ne az şey bozulmadan kaldı.Ve biz ne az kutluyoruz bozulmayanları.Hakkını vermiyoruz bozulmadıysa. Bozulmadığını fark ettiğimizi, bozulmadan duruşunu, direncini önemsediğimizi söylemiyoruz onlara. Eşya da olsa, insan da olsa...Söylemiyoruz. Çok görüyoruz.

Bazen de inadına bozuyoruz. İlk bozan biz olmak istiyoruz.

Üzerine işeyen var.

Hınçlıymışsız gibi...

Kendimizi az anlamış oluyoruz ölürken. Dikkat etmiyoruz...Kaçıyor... 

Çoğu zaman doğru yere bakmıyor oluyoruz. Tuhafız gerçekten. Çok tuhafız.Bozmayı seviyoruz içten içe.
İnsan kardan adamı niye tekmeler?
İnsan burnu havuç, gözü zeytin olan adamı niye tekmeler?

Karşılık veremeyeceği için mi? Havucu zeytini mi sevmez yoksa?

Herkes gücü sever. Mühim olan, ne kadar sevdiği, güçlüyken ne yaptığı.

Bir şeylerin üstünü örtmesini seviyoruz karın. Okulları tatil edişini, üzerine basılırken çıkarttığı sesi...Hiç itiraz etmeyişini seviyoruz.

Hakimmişiz gibi...

"Örten" oluşunu seviyoruz. Aşk da "örten" mesela.

Rengini seviyoruz.

Evimiz varsa o gün...sokak hayvanı olmamışsak henüz o gece...Çok yolda kalmamışsak...Az üşümüşsek...

Karı seviyoruz.

Ve karı bu kadar severken...

Aklımız da güneşte.

ŞİRKET ARABASI

Nasıl döneceğim ben? Dönmem lazım.
"Gündelik" diyerek küçümsediğim hayatıma nasıl döneceğim ben?
Ne kadar önemli olduğunu anlamak hayatın...Falan filan...Sen anladın. Şiire düşkünlüğüm yoktur benim. Öte yandan, romantik bir salak olduğum da doğru.
Ne bu ağırlık? "Suçluluk" mu?
Hayatta olduğum. gülümsediğim, yemek yediğim, kitap okuyup arkadaşlarımla şakalaştığım, spora gittiğim, müzik dinleyebildiğim için mi peşimde,üstümde? Sadece hayatta olmak yettiği için mi bunları yapabilmek için? Hayatta kaldığım için başarılı biri olmalıyım ben o halde! Çok başarılı.
Hayatta kalmak! Ne kariyer ama!
Araba vermeliler bana hayatta kaldığım için. Şirket arabası. Bir de yemek çeki.
Abartıyor muyum? "Abartmak" zorundayım ama. Abartmadan "normale" yaklaşamıyoruz artık. "Normal" çok uzak bir yer.
Uzak yerler hep ilgimi çeker benim. Dünyayı beş kere gezmem lazım ölmeden önce.
İnsana inanmaktan bahsediyorum galiba biraz. Çocuk gibi inanmaktan. Çocukken inanırdım insana. Tanıdığım insanların çoğu çocuktu o zamanlar. Ondan daha kolaydı belki inanmak insana. Ya da tanıdıklarımı "çocuk olarak" tanıyordum. Çocuktum yani tanırken büyükleri.
Çocukken daha kolay anlaşıyorduk.

KÖŞE PARÇA

Korkacak bir şey yok! Kimse bölmek istemiyor ülkeyi.Korkmak yersiz zaten. Bundan daha fazla bölünemeyiz.Paramparçayız çoktandır.
Tam aksi yapılmak istenen. Yapmak istediğimiz bunun tam tersi.Birleştirmek, yap-bozun noksanlarını buluşturmak bütün dert.Yap-boza borçluyuz bunu.Köşe parçayı arıyor herkes:
Adalet!
Adalet yoksa bir ülkede; herkes, her şey ölür!
Öldü de zaten...
Özgecan öldü en son.
Her yerde ölüyoruz.Sokakta, inşaatta, yerin altında, üstünde...
Ölüyoruz.
Nefessiz kalmak bu "bıkkınlığın" sebebi.Garip ama tanıdık, yeni ama epeydir alıştığımız bir boğulma hissi.Ne adaletsiz kalmışız! Özlüyoruz adaleti. Keşke özletmese bu kadar. Keşke özletmeseler.
Olmasa hep özler insan adaleti, hep olsa hiç sıkılmaz!
Ne kadar sıkılmışız her şeyin herkesin yanına kar kalmasından.
Ne çok suyun altında kalmışız.
ND ve türevlerine gösterilen haklı tepkiler hep bu sıkılmışlıktan.Bu makul isyan bundan.
Toplumun nabzıdır isyan!
Linç yok!
Bir şeylerin altını çizmekler var. "Durun bakalım siz birazlar!" var. "Biz de varızlar!", "Biz olmadan olmazlar"...
Hatırlatmalar var...Hatırlamalar...
Güzel sıkılmışız ama!"Sıkılmanın güzeli olmaz" deme! Olur!Vazgeçmemişiz yine de! Sıkılırken unutmamışız kendimizi.Sıkılmak unutkanlık yapar çoğu zaman.
Aramıza bir şeyler girmiş sadece. Hepsi bu!Su çoğalsa da, sıvı bir çığ gibi üzerimizi de örtse; suyun üzerine çıkıp çekiyoruz içimize ne varsa hala inatla.İnatçıyız.İnat etmişiz biat etmektense.
İşi kışkırtmak olan, kışkırtmak için maaş alan, profesyonel kışkırtıcılara rağmen yılmamışız.Güzel bu. Bu duygu güzel.Nabzı atan toplum olmak güzel.
Yalnızlık hissi, yalnızlığın kendisinden bile çirkin çünkü.Yalnız değilmişiz.
Canlıymışız.
Kan geldi yüzümüze!

SORU SORUCU

Sorular ve cevaplar.
Hayat algoritması: Sorular & Cevaplar.
Her şey sorudur aslında. Her şey cevaptır.Her şeyin petrol olması gibi.Sen bir soru sorarsın. Sana biri,bir şey bir soru sorar. Başkaları başkalarına sorular sorar. Bir şeyler olur, Bir şeyler bir şeylere sorular sorar. Her soru başka bir soruyu çağırır, uyandırır. Doğurgandır soru.
Dişidir.
Cevap olur sonra o sorulan sorular. Bazıları zaten cevaptır. Laf olsun diye sorulur.Sen oradasındır bazı sorular sorulurken. Çoğu zaman yoksundur. Kimse olmasa da, soruyu soran biri olur mutlaka.
"Soru sorucudur" onun adı. Bir yerlerde her zaman soru soran birileri olur. Ama doğru soru, ama yanlış..Soru soran mutlaka olur.
Hem sebeptir hayat, hem sonuç. Mevzu bu zaten: Sebep & sonuç. Keşke satranç daha yaygın olsa.
Basittir aslında. Karmaşık gibi görünür çünkü biz öyle bakarız her şeye, birbirimize. Hatta kendimize bile aynada. Kendimize her baktığımızda , o aynada başka bir şeyler görmek isteriz. Zor doyarız biz.  Karmaşası süsüdür.
Ne çok soru oldu yine bugün.
Uyansam mı? Uyudum mu ki? Beşiktaş'ın maçı bugün müydü? Kahveyi bırakmak iyi bir fikir miydi?
20 yaşında bir kızı, bir çocuğu, bir insanı neden yakar başka 3 kişi?
Niye baba-oğul-oğlun bir arkadaşı bir kıza tecavüz eder? Nasıl olur böyle bir şey? Nasıl "olabilir" bu?
Ben ne yapıyordum bunlar olurken?
Canım sıkkın mıydı? Kesin sıkkındır.
Neye sıkılmıştım ben o kıza baba-oğul-oğlun bir arkadaşı tecavüz ederken? Sonra yakarken onu onlar, ben neredeydim?
Özgecan ölüyordu o esnada.
Annesi babası Özgeyi bekliyordu. Camdaydı belki annesi.

Bilmiyordu...

Özgecan ölüyordu.
Baba-oğul-oğlun bir arkadaşı biliyordu bir tek.
Özgecan ölüyordu.
20 yaşındaydı. Eve gidiyordu. Minibüsteydi.
20 yaşında, minibüsle eve gidiyordu Özgecan ölmeden önce.

Bilmiyordu...
Biraz sonra onu yakacaklarını bilmiyordu.

SEK SEK

"Medeniyet" bir icattır.İnsan icadıdır. Spor gibi, demokrasi gibi, elektrik gibi.Bir ihtiyaçtan doğmuştur. Yemek gibi.Zor iştir. Kendi kendine olmaz.Efor ister her zor şey gibi. Gayret ister. Spor gibi.Bazı şeyler kendi kendine olur. Ayrık otu mesela.
Bir tercihtir medeniyet. Medeniyetsizliğe karşı isyandır.Medeniyetsizliği tercih etmemektir.Bir karardır. Medeni olmamayı istemediğine karar vermektir.Zor bir karardır."Ögrenmektir" medeniyet. Öğrenmeyi sevmektir. Öğrenmek de bir ihtiyaçtır.Öğrenmemeye isyandır.Öğrenmeden nasıl yaşar ki insan?
Bunu öğrenmesem de olur.
Sıraya girmeyi öğrenmektir medeniyet.Sıraya girmeyi ilkokulda öğretirler. Okul bahçesinde. Sek sek oynamayı, çizgiyi, sırayı aynı anda öğrenirsin.Sek sek oynamayı unutursun bir gün. Büyümekten vakit kalmaz sek sek oynamaya.Sıraya girmeyi çok sık hatırlarsın büyüdükçe. Her yerde çıkar karşına.Zıttı kaostur. Kaos zamanı yer bitirir.
Zaman da ince iştir. Nazlıdır. Bir gitti mi, gelmez.
Kaos ölümdür.İnsan yutan kumdur kaos.
Medeniyet zamanla arkadaştır oysa. Zamanla iyi anlaşır. Uyanıklığı, kurnazlığı öğrenirsin sonra sıraya girmekten, medeniyetten sıkılırsan. Bu da başka bir tercih mesela. Kötü bir tercih. Kolay ama nispeten. Medeniyet herkeslik bir şey değildir.Sıkar bazısını.Dikkat etmezsen, hayat çok kötü şeyler öğretir sana.Kötü şeyler daha çabuk öğrenilir.İnsan kötüye yatkındır, hazırdır.
Bir bütünün parçası olmaktır medeniyet. Bir düzenin, sistemin parçası olursun eğer istersen.Bazıları istemez.Bazıları güneş olmak ister hemen. Gezegen olmak istemez bazıları. Kendi güneşi, sistemi, gezegenleri olsun ister hep. Gezegen olmayı beğenmez. Diğer gezegenleri küçümser.
Medeniyet "zayıflıktır" kimine göre.Medeni olmayacak kadar güçlü sanır bazıları kendini.
Tembel insan sevmez medeniyeti.Medeniyet efor ister.Üşenir kimileri.Tembel insan işi değildir hiç.
Sek sek de oynayamaz onlar.

KUYRUK

"Evrim" güzel kelime. Güzel tınlıyor. İyi hissettiriyor kelime olarak. Var böyle kelimeler.
"Doğum günü" gibi mesela.
Çağrışımı güzel evrimin. Seni çağırdığı yer güzel. Sana seslendiği yeri merak ediyorsun. Niye seslendiğini düşünüyorsun sana. Evrim diye bir kuzenim var benim. Ablası var. O da kuzenim. Eylem onun da adı. En küçükleri Ozan. 100 yıldır filan görmüyorum. Aynı kıtada yaşamıyoruz. Onların ülkesi bir kıta aynı zamanda.
Amcamı sevmem hiç.
Amcam babamı öldürdü benim.
Nasıl seveyim babamı öldüren birini?
Kuyruk kalsaydı keşke insanda. Kuyruğu olsaydı keşke insanın da. Daha rahat anlaşır mıydık acaba o zaman? Yani kuyruklu insanlar daha iyi mi anlaşırdı? Yoksa "insan", her zaman yaptığı gibi yine bir "yolunu bulur" muydu? O kuyruğu saklar mıydı insan? Kuyruğunu kontrol etmeyi de öğrenir miydi? İnsanı kuyruğu ile kandırmayı başarır mıydı? Anlaşamamayı öğrenir miydi yine de? Kılaflar dikerdi büyük ihtimalle kuyruğuna insan. Daha pahalı, daha moda, daha tarz, havalı kılıflar olurdu muhtemelen. İnsan, insanı "kuyruk kılıflarıyla" ölçer-biçerdi. En çok moda etkilenirdi belki kuyruktan.
Yeni bir şey bulmamız lazım anlaşmak için. Yeni bir iletişim icat etmek zorundayız gibi sanki. Onu da bozana kadar, anlaşırız belki biraz. Aynı fikirde olmak demek değil anlaşmak. Aynı fikirde olmadığını anlamak da anlaşmaktır.
Anlaşmak güzeldir. Doğum günleri gibi.
Koklamaya mı başlasak acaba birbirimizi? Ulu orta koklaşsak mı? Arkamızı, kıçımızı, kulaklarımızın arkasını mı koklasak? Kokuyu kontrol etmeyi öğrenene kadar işe yarar belki anlaşırken. Hoşlandıklarımızı yalasak mı gidip?
Minik minik, tatlı tatlı...ulu orta...
Daha az kokarız hem belki o zaman.
Çok kokuyoruz. Bu kadar kokmaya gerek yok.
Konuşmak bize fazla. Bilmiyoruz ki konuşmayı. Hafife alıyoruz. Konuşmadan duruyoruz. Konuşmayınca da; sadece duruyor oluyoruz. Biz sadece dururken de; zamanı kaçırıyoruz. Zaman çok fark attı bize. Aldı başını gitti. Fark açıldı. Kapanmaz artık. Durduğumuz yerde zamanı beklemekle olmaz. Zaman geri gelmez çünkü. Yapamaz. Teknik olarak mümkün değil bu. Şarkılarla falan bazen...ama o da kandırmaca. Zamanın sihirli tarafı o.
Bizim zamana gitmemiz lazım.
Koşarak...konuşarak...
Sesler çıkartmak bizimkisi.
Konuşmayı öğrenmemiz lazım.